Çarpıntı Ne Zaman Tehlikelidir?

Kalbin hızlı, güçlü ya da düzensiz attığını hissetmek, yani çarpıntı, kardiyoloji polikliniğine en sık başvuru nedenlerinden biridir. Çarpıntıların büyük çoğunluğu zararsızdır; ancak bazı belirtilerle birlikte görüldüğünde altta yatan bir ritim bozukluğunun işareti olabilir.

Çarpıntı nedir?

Normalde kalp atışlarımızı hissetmeyiz. Çarpıntı; kalbin "küt küt" attığının, tekleme ya da duraklama yaptığının, boğazda veya göğüste kanat çırpar gibi hissedilmesidir. Bazen birkaç saniye, bazen dakikalar ya da saatler sürebilir.

Sık görülen ve genellikle zararsız nedenler

• Kahve, çay, enerji içecekleri ve aşırı kafein
• Stres, kaygı ve panik atak
• Uykusuzluk, yorgunluk ve yoğun egzersiz
• Sigara ve alkol
• Ateş, sıvı kaybı (dehidratasyon)
• Kansızlık (anemi) ve tiroid bezinin fazla çalışması
• Bazı ilaçlar (örneğin soğuk algınlığı ilaçları, bazı astım ilaçları)
• Ekstra atımlar (ekstrasistoller): Kalbin normal ritmi arasına giren erken vurular. Çoğu kişide görülür ve genellikle tehlikeli değildir; "tekleme" ya da "boşluğa düşme" hissi verir.

Hangi durumlarda doktora başvurmalısınız?

Acil belirti olmasa bile şu durumlarda bir kardiyoloji uzmanına başvurmanız önerilir:

• Çarpıntılar sık tekrarlıyorsa veya giderek artıyorsa
• Çarpıntı ani başlayıp ani bitiyorsa
• Egzersiz ya da efor sırasında ortaya çıkıyorsa
• Bilinen bir kalp hastalığınız, kalp kapak sorununuz veya yüksek tansiyonunuz varsa
• Ailenizde genç yaşta ani ölüm ya da kalıtsal ritim bozukluğu öyküsü varsa
• Akıllı saatiniz düzensiz ritim uyarısı veriyorsa

Çarpıntının nedeni nasıl araştırılır?

Değerlendirme ayrıntılı bir öykü ve muayene ile başlar. Ardından ihtiyaca göre şu tetkikler yapılabilir:

• EKG: Kalbin elektriksel aktivitesinin kaydı. Çarpıntı sırasında çekilirse en değerli bilgiyi verir.
• Holter testi: 24–48 saat ya da daha uzun süre ritmin kaydedilmesi. Ara ara gelen çarpıntıları yakalamaya yardımcı olur. (Holter testi hakkında ayrıntılı bilgi)
• Ekokardiyografi (EKO): Kalbin yapısının ve kapaklarının değerlendirilmesi.
• Kan tahlilleri: Tiroid hormonları, kan sayımı ve elektrolitler (potasyum, magnezyum).
• Efor testi: Çarpıntı egzersizle ilişkiliyse.

Çarpıntı sırasında ne yapabilirsiniz?

• Oturun ve sakin, derin nefesler almaya çalışın.
• Nabzınızı sayın veya nabzınızın düzenli mi düzensiz mi olduğunu not edin.
• Akıllı saatinizde EKG özelliği varsa kayıt alın. Bu kayıt muayenede çok yardımcı olur.
• Çarpıntının ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü ve o sırada ne yaptığınızı yazın.

Bu notlar, doktorunuzun çarpıntının nedenini daha hızlı bulmasını sağlar.

Sonuç

Çarpıntıların çoğu zararsızdır ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle azalır. Ancak yukarıdaki tehlike işaretleri varsa ya da çarpıntılar günlük yaşamınızı etkiliyorsa, nedenin araştırılması için kardiyoloji değerlendirmesi yaptırmanız önerilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuzla ilgili kararları doktorunuzla birlikte veriniz.

Dr. Vedat Çiçek Kardiyoloji Uzmanı · Acıbadem Atakent Hastanesi. Northwestern Üniversitesi'nde (Chicago) kardiyak elektrofizyoloji ve yapay zekâ alanında klinik araştırmacı olarak çalıştı.